"Arbeit macht frei"

Apart van het verhaal wat Gido gaat schrijven over wat wij de afgelopen week allemaal hebben uitgespookt zal ik een verhaal schrijven over ons bezoek aan Auschwitz, omdat het zo indrukwekkend was dat het gewoon een eigen verhaal verdient! Het is zeker geen prettig verhaal, dus verheug je maar niet op mooie dingen. Ik hoop dat je na het lezen van dit verhaal enigzins rot voelt, zodat je heel misschien, een beetje weet hoe ik mij gevoeld hebt.

Afgelopen maandag: Heerlijke dag. zo'n dag dat je eigenlijk in je zwembroek op het strand hoort te liggen. Wij werden wakker op de parkeerplaats 200m vanaf de ingang van het Auschwitz. Ik had het me allemaal anders voorgesteld, een kamp midden in de bossen, in de omgeving verder niets dan bomen en stilte. Niets van dat alles. Auschwitz ligt midden in de stad Auschwitz, om het kamp liggen verschillende parkeerplaatsen met cafe's, restaurants, winkeltjes etc.

Na het ontbijt naar de ingang toegelopen. Auschwitz bestaat uit 2 delen. Auschwitz 1, het kamp dat als eerste bestond, niet zo ontzettend groot is en Auschwitz II, beter bekend als Birkenau. Dit kamp is ontzettend groot (175 hectare) grotendeels door de Nazi's vernietigd en ligt op een kleine 2 km afstand.

Voor de statistieken dien je je aan te melden bij de balie. De toegang is verder gratis. Je loopt door het eerste gebouw het terrein op. Het eerste wat je ziet is de poort. DE poort. Iedereen kent hem wel van plaatjes of foto's. Erboven hangt de cynische tekst "Arbeit macht frei". Iedere dag moesten de mensen hier onderdoor marcheren op weg naar hun 12 uur durende zware arbeit. Voor velen was de poort 's morgens het laatste wat ze ooit gezien hebben, aangezien ze door uitputting ter plekke dood neervielen. Ongetwijfeld morbide, maar wellicht was dit beter dan de andere manier om dood te gaan. De manier waarop de meesten dood gingen, maar goed daar komen we zo op.

Het terrein bestaat uit vele gebouwen meestal 2 verdiepingen hoog. Vroeger, voordat het kamp een kamp was, hadden de gebouwtjes 1 verdieping, maar aangezien er steeds meer mensen opgesloten werden moesten de mensen er een 2e bij op bouwen. De meeste gebouwen zijn geopend en bevatten tentoonstellingen. Tentoonstellingen over alle landen apart, over de gipsy's en Roma, over de joden, over het werken in het kamp, over het leven in het kamp, over het slapen in het kamp en over de vernietiging in het kamp. De tentoonstellingen zijn zeker niet mooi, ze zijn weerzinwekkend, gruwelijk, onbegrijpelijk. Toen ik onder de poort doorstapte had ik al een "klote" gevoel van binnen. Tijdens het zien van alle dingen is het er niet beter op geworden. Van binnen voelde ik me (en aan de ogen van veel mensen te zien was ik niet de enige) steeds ellendiger, emotioneler. Ook nu, terwijl ik dit verhaal typ, 4 dagen na het bezoek. lopen de koude rillingen mij over de rug.
1 gebouw: je stapt binnen in een lange lege gang. Links en rechts grote "etalages" met steeds slechts 1 item erin. Heel veel van die items. Een gebouw met alleen mensenhaar, duizenden kilo's mensenhaar. Allemaal afkomstig van de mensen die er vernietigd zijn. Een gebouw met alleen maar schoenen. Schoenen in alle maten, soorten en kleuren. Gebouwen met protheses, koffers met namen, kammen, scheerkwasten etc. gewone normale dingen, veel gebruiken jij en ik iedere dag, niets bijzonders. Maar de hoeveelheid waarin ze bijeen lagen maakte het weerzinwekkend.
Gebouwen met alleen maar foto's: foto's van mannen en aan de andere kant vrouwen. Kampfoto's met hun naam hun aankomstdatum en hun vernietigingsdatum. Maximale tijd tussen aankomst en vernietiging: 1 week, 3 weken, 4 maanden, een jaar. Honderden foto's achtereen. Allemaal mensen, systematisch vermoord.

Een ander gebouw was de gevangenis, Hier werden de mensen opgesloten als ze verdacht werden van ontsnappingen, niet leven volgens de kampregels etc. Kleine hokjes, erg donker, erg muf. Bizar waren de zogenoemde stacellen. Cellen van 90 bij 90 cm, waarin 4 mensen tegelijk werden opgesloten om de nacht te volbrengen. Overdag 12 uur keihard werken, snachts opeengepakt in een donker hol waar je alleen maar kan staan, geen beweging, niet zitten, niet hurken, niets.
Links van het gebouw was een muur. De executiemuur. Stel je eens voor dat je hooguit 1 meter van een muur afstaat, je ogen dicht doet en je realiseert dat er 60 jaar geleden, 1000-den mensen voor deze muur hebben gestaan. Naakt, zonder pardon door de kop geschoten waarna hun dode lichamen op de straatstenen vielen. Dezelfde straatstenen waar jij nu je voeten op hebt staan. Zie jij het voor je? Ik, toen ik er stond wel en geloof me, ik voelde me ellendig.
Toch was dit nog niet het gruwelijkste wat ik gezien heb. Een ander gebouw een stuk verderop bevatte een tentoonstelling over de vervolging van Joden. Over de kristalnacht, over razzia's, over hun vergassing en over hun verbranding. Ik heb veel films gezien waarin de meest vreemde dingen door het beeld vlogen, waar het bloed onuitputtelijk als een rivier rondspoot en om al deze films heb ik kunnen lachen. Maar het zien van deze oude zwart-wit foto's waarop de meest vreselijkste dingen stonden, oude mensen, jonge mensen, mannen, vrouwen, babies. Dood, kapot, als skeletten met een stukje huid eromheen. Deze foto's, zorgden ervoor dat ik me zwaar misselijk voelde.

En nog was de gruwel niet voorbij. HEt meest indrukwekkendste, het meest gruwelijkste wat ik daar gezien heb, was binnen in de gaskamer. De eerste gaskamer die gebruikt werd.
HEt werkte als volgt: Na aankomst werden de nieuwelingen geselecteerd, een rij was fit genoeg om te werken, de andere (waaronder bijna altijd gelijk alle joden) werden per direct naar de gaskamer gebracht. Onder het mom, jullie moeten je douchen om je te desinfecteren
werden ze weggevoerd. Wellicht zullen er mensen enigzins opgetogen zijn geweest, hoewel ze in een klote situatie zaten. Maar na dagen opeengepakt, zonder voedsel in een veewagon lijkt het mij persoonlijk heerlijk als men zegt dat je je kan douchen. De vuile naziklootzakken hadden het perfect gemaakt. Een grote kamer waar bankjes stonden en men zich rustig kon uitkleden, in de gaskamer zelf nog douchekoppen aan het plafond.

Daar sta je dan, afwachtend op wat water. Hoe groot zal de verbazing geweest zijn, toen er geen water kwam, maar rare bussen naar binnen werden gegooid?
Wat feiten: 7.5 kg Zyclon B, 20 minuten wachten, 1500 doden....

Daar sta je op een zonnige middag... alleen.... in een donker hol. Boven je de gaten waar het gas naar binnen werd gegooid, in de kamer iets verder de ovens waar de doden werden verbrand.. in gedachten de paniek, het gegil, het geschreeuw, de wanhoop, de vernietiging.... van duizenden mensen.



Na enkele uren zijn we doorgereden naar Birkenau. Zoals gezegd is dit grotendeels verwoest. Enkele barakken zijn bewaard gebleven. Voor het grootste deel rest er niets meer dan de betonnen fundatie met een schoorsteentje waar enzigzins warmte vanaf kwam in de koude tijden.
Birkenau is 175 hectare groot. Enorm en zeer systematisch ingedeeld: mannenkamp,vrouwenkamp, jodenfamilie's, Sinty en Roma families, etc. De barakken zijn nog in orginele staat, binnenin de houten planken waar ze opeengepakt op moesten slapen. Wc gebouwen, niets meer dan een schuur met in het midden een plank wat wat gaten erin.

de overige 4 gaskamers zijn allen verwoest, 3 door de nazi's zelf en 1 door het verzet in het kamp.
Ook het zien van deze ruine's zorgt voor een brok in je keel. Het is gewoon niet voor te stellen dat er in amper 5 jaar tijd meer dan een miljoen mensen systematisch zijn vernietigd. Meer dan een MILJOEN!!!! Een klein woord eigenlijk, een miljoen. Maar schrijf het eens op vanaf 1, net zolang je bij 1.000.000 bent. Hoeveel bladzijden zou je vullen?

Een dagje Auschwitz is niet te vergelijken met een dagje museum. Een dagje Auschwitz is niet mooi, niet leuk en al helemaal niet interessant. Een dagje Auschwitz is heftig, emotioneel, aangrijpend, klote, maar o zo belangrijk!

als je ooit in de buurt bent, ga er dan heen.. " Opdat wij niet vergeten!"

ARBEIT MACHT FREI, vergeet dat niet!